Rewolucja w L4. ZUS przejmie finansowanie zwolnień lekarskich od pierwszego dnia

Rewolucja w prawie pracy

Od 13 kwietnia 2026 r. w Polsce wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące finansowania zwolnień lekarskich (L4). Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmie obowiązek wypłaty wynagrodzenia chorobowego już od pierwszego dnia niezdolności pracownika do pracy.

Reforma oznacza fundamentalną zmianę w systemie ubezpieczeń społecznych oraz w relacjach między pracodawcą, pracownikiem a państwem.

Najważniejsze zmiany

• ZUS będzie wypłacał świadczenie chorobowe od pierwszego dnia zwolnienia L4.
• Pracodawcy zostaną całkowicie zwolnieni z obowiązku finansowania pierwszych dni choroby pracownika.
• Wprowadzony zostanie bardziej rygorystyczny system kontroli zwolnień lekarskich.
• Za wykonywanie pracy lub aktywności sprzecznej z celem zwolnienia grozi utrata świadczenia.

Dlaczego wprowadzono reformę

Do tej pory obowiązujący system zobowiązywał pracodawców do finansowania wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni zwolnienia w roku kalendarzowym. W przypadku pracowników powyżej 50. roku życia okres ten wynosił 14 dni.

Dla wielu przedsiębiorstw – szczególnie z sektora małych i średnich firm – oznaczało to poważne obciążenie finansowe. Nieobecność pracownika generowała bowiem podwójny koszt: konieczność wypłaty wynagrodzenia osobie przebywającej na zwolnieniu oraz pokrycia kosztów zastępstwa lub nadgodzin pozostałych pracowników.

Przeniesienie finansowania zwolnień na Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma według ustawodawcy ograniczyć te koszty i poprawić warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

Surowsze kontrole zwolnień lekarskich

Przeniesienie finansowania zwolnień na państwo wiąże się jednocześnie z zaostrzeniem nadzoru nad sposobem wykorzystywania L4. Znowelizowane przepisy rozszerzają definicję działań uznawanych za niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego.

Za naruszenie mogą zostać uznane między innymi:

• wykonywanie pracy w czasie zwolnienia,
• intensywny wysiłek fizyczny niezalecany przez lekarza,
• praca zdalna podczas pobierania świadczenia chorobowego,
• podróże zagraniczne mogące utrudniać rekonwalescencję.

W przypadku wykrycia takich działań Zakład Ubezpieczeń Społecznych może natychmiast wstrzymać wypłatę świadczenia.

Nowy system kontroli

Zaostrzenie przepisów jest częściowo efektem rosnącej liczby przypadków nadużyć związanych ze zwolnieniami lekarskimi. W ostatnich latach głośnym przykładem było orzeczenie sądu rejonowego we Wrocławiu, który podtrzymał dyscyplinarne zwolnienie pracownika pobierającego zasiłek chorobowy podczas wykonywania pracy zdalnej z terytorium Tajlandii.

Nowa architektura kontrolna ZUS ma ograniczyć podobne praktyki oraz zwiększyć transparentność systemu świadczeń chorobowych w Polsce.